الفيض الكاشاني
231
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
رزمندهاى است كه بدون سلاح به ميدان رزم بشتابد و همچون بازى است كه بدون بال قصد شكار كند . از اين رو پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « چه خوب است مال صالح براى انسان صالح » ؛ « 11 » و نيز : « چه ياور خوبى است مال بر تقواى الهى » ؛ « 12 » و چرا چنين نباشد ، زيرا كسى كه دستش از مال تهى است اوقات او مستغرق در طلب قوت و تهيّهء لباس و مسكن و ديگر ضرورتهاى زندگى است و در معرض انواع آزارهايى قرار مىگيرد كه او را از ذكر و فكر باز مىدارد در حالى كه اين آزارها را جز به سلاح مال نمىتوان دفع كرد و با اين همه از فضيلت حجّ ، زكات ، صدقات و انجام دادن خيرات محروم است . از دانشمندى پرسيدند : نعمت چيست ؟ پاسخ داد : توانگرى ، زيرا من ديدم بينوا زندگى ندارد . گفتند : زيادت فرما . گفت : امنيّت ، زيرا من ديدم ترسان زندگى ندارد ، گفتند : زيادت فرما . گفت : عافيت ، زيرا من ديدم بيمار زندگى ندارد ، گفتند : زيادت فرما ، گفت : جوانى ، زيرا ديدم پير زندگى ندارد . گويا آنچه او گفته است اشاره به نعمتهاى دنيا باشد ليكن آنها هم از حيث آن كه به امر آخرت كمك مىكنند نعمتند ، به همين سبب پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « هر كس بامداد كند در حالى كه تنش سالم و از امنيّت برخوردار و قوت روز خود را داشته باشد مانند آن است كه همهء دنيا براى او فراهم شده است . » « 13 » امّا داشتن زن و فرزند شايسته نيازى است كه دليل آن پوشيده نيست ، چه پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « چه نيكو ياورى است همسر شايسته بر دين » ؛ « 14 » و در مورد فرزند فرموده است : « چون انسان مؤمن بميرد عمل او پايان مىيابد جز در سه چيز : فرزند شايستهاى كه برايش دعا كند . . . » « 15 » و ما فوايد زن و فرزند را در كتاب نكاح ذكر كردهايم .
--> ( 11 ) مسند احمد ، ابو يعلى و طبرانى از حديث عمرو بن العاص با سندى خوب ، المغنى . ( 12 ) مسند الفردوس ابو منصور ديلمى از روايت محمّد بن منكدر از جابر ، ابو القاسم بغوى از روايت ابن منكدر به طور مرسل ، و از طرق او قضاعى در مسند شهاب به طور مرسل ، مفتاح الكنوز مناوى ، المغنى عراقى . ( 13 ) سنن ابن ماجه به شماره 4141 ، سنن ترمذى ، صحيح بخارى در ادب . ( 14 ) عراقى گفته است : من مأخذى براى آن نيافتم . مىگويم : كلينى در كافى ، 5 / 327 روايت كرده است كه : « از خوشبختى مرد ، داشتن زن شايسته است » . ( 15 ) صحيح مسلم ، و پيش از اين در كتاب علم و كتاب نكاح ذكر شده است .